سندروم خستگی تصمیم
دکتر مهدی یاراحمدی خراسانی
مارک زاکربرگ موسس فیسبوک بیشتر یک تیشرت طوسی تکراری می پوشد. او از ثروتمندترین افراد جهان است، با این وجود کمد لباسش شامل دو نوع تیشرت مردانه است که معمولاً با این تیشرت ها دیده میشود. این نحوه پوشش زاکربرگ شاید خسته کننده باشد اما او معتقد است که پوشیدن لباس تکراری به او اجازه میدهد که ذهنش را درگیر مسائل جزیی نکند تا بتواند روی مسائل مهم تمرکز کند. زاکربرگ در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران که چرا هیچوقت شیوه لباس پوشیدنش را تغییر نمیدهد، گفت: «من واقعاً میخواهم زندگی ام را ساده پیش ببرم و تا حد ممکن تصمیم های کمتری در زندگی بگیرم به جز مواردی که کمک کردن به جامعه است. من خیلی خوش شانسم که در این جایگاه قرار دارم. در جایگاهی که هر روز میتوانم از خواب بیدار شوم و به بیش از یک میلیارد نفر خدمت رسانی کنم. فکر میکنم که اگر انرژی ام را روی موارد احمقانه و بیهوده زندگی بگذارم، نمیتوانم کارم را انجام بدهم» ما در طول روز به صورت مستمر در حال تصمیم گیری هستیم و قاعدتاً تصمیمات همانند هر کار دیگری از ما انرژی میگیرند. توان ما برای اخذ تصمیمات بهینه محدود است و اگر از این توان مراقبت نکنیم ممکن است دچار پدیده «خستگی تصمیم» شویم که به کیفیت و زمان بندی مناسب تصمیم های ما آسیب می رساند. شاید به همین دلیل است که بسیاری از چهره های مؤثر دنیا مثل استیو جابز، مارک زاکربرگ و آلبرت انیشتن همیشه میزان تصمیمگیریهای کماهمیت را به حداقل میرساندند.
روش های چیره شدن بر خستگی تصمیم و افزایش قدرت اراده
«خستگی تصمیم» پدیده ای است که در آن هر چه فرد در طول یک روز تصمیمات بیشتری بگیرد، از نظر جسمی، ذهنی و عاطفی تحلیل رفته و ضعیف تر می شود. فردی که خستگی تصمیم را تجربه می کند با کاهش کیفیت عملکرد دست و پنجه نرم می کند و انرژی ذهنی او بیشتر تخلیه میشود. بر این اساس مهم ترین «روش های چیرگی بر خستگی تصمیم و افزایش قدرت اراده» عبارتند از:
۱: برای هر روز از شب قبل برنامهریزی کنید
هر روز با تصمیماتی روبرو هستید که نمیتوانید در لحظه برنامهای برایشان داشته باشید. این قسمتی از زندگی است که به صورت عادی جریان دارد. اما بیشتر ما تصمیمهایی که نیرویی برایمان باقی نمیگذارد آنهایی هستند که بارها و بارها با آن مواجهیم و میدانیم قرار است اتفاق بیافتند. صرف انرژی و اراده روی همین تصمیمات تکراری دلیلی است که خیلی از مردم در آخر روز توان خود را از دست می دهند. برای بیشتر این تصمیمات میتوان از قبل برنامهریزی کرد و یا آنها را به صورتی خودکارسازی کرد. مثلاً این نوع تصمیم ها: برای سرکار چی بپوشم؟ صبحونه چی بخورم؟ لباسها را قبل از کار بشورم یا بعد از کار؟ با ماشین خودم بروم یا مترو؟ و…. برای همهی این موارد میتوان شب قبل در چند دقیقه تصمیمگیری کرد که سبب می شود روز بعد توان خود را روی این تصمیمات هدر ندهید.
۲ : قورباغه را قورت دهید
برایان تریسی کتاب مشهوری دارد به نام: «قورباغهات را قورت بده». کتاب در این پیام خلاصه میشود که مهمترین کار خود را همان ابتدا انجام دهید. این مهمترین (و شاید سخت ترین) کار برای هر کدام از ما بسته به شرایط میتواند متفاوت باشد. برای فردی که کسبوکار نوپا دارد تصمیم برای کسبوکارش شاید مهمترین اقدام در طول روز باشد. برای یک دانشجو خواندن مهمترین درس نتیجهبخش برای آن روز میتواند جدی ترین کار باشد. انجام کار مهم تر یا سخت تر همان اول صبح می تواند سبب آرامش ذهن و قدرت اراده و تصمیم فرد شود.
۳: به جای تصمیم گرفتن، تعهد بدهید
قاعدتاً باید برای چیزهایی که مهم هستند باید تصمیم بگیرید اما مهمتر از تصمیمگیری این است که این کارها را وارد برنامهی زندگیتان کنید. خیلی از ما به خودمان قول های جدی دادهایم که: «از امروز هر روز برای رشد کسبوکارم تلاش میکنم، از فردا هر روز 10 ساعت درس میخونم، از فردا هر روز دو ساعت ورزش میکنم و ...» اما متاسفانه خیلی سنمی توانیم قدرت اراده و انگیزهی کافی را هر روز برای انجام کارهایمان داشته باشیم. به جای این باید امیدوار باشیم که هر روز بتوانیم تصمیم درست را بگیریم. وقتی کارهایی که برایتان مهم است را با یک برنامهی درست و معقولانه وارد زندگیتان میکنید احتمال موفقیتتان بسیار بیشتر خواهد شد. مثلاً یکشنبهها را برای کار خاصی بگذارید، پنجشنبه ها را برای کار کردن روی وبسایتتان برنامهریزی کنید و ... اما این را بدانید اگر بشینید و امیدوار باشید که فلان روز انشاالله تصمیمات درست را خواهید گرفت، قطعاً نیروی اراده کم می آورد و دچار خستگی ناشی از تصمیم خواهید.
۴: تغذیه مناسب داشته باشید
می گویند: «قاضی ها بعد از هر غذا خوردن تصمیمات درستتری میگیرند.» پس تغذیه مناسب و غذا خوردن صحیح میتواند شارژی باشد برای افزایش قدرت ذهن و اراده شما. گفتیم که تصمیمهای مهمتان را اول روز بگیرید اما همیشه تصمیمهای مهم به اول صبح ختم نمیشود. اگر خواستید بعد از ظهر یا شب تصمیمهایی خوبی بگیرید یادتان نرود که خوردن مواد مغذی مناسب از شما تصمیمگیرندهی بهتری می سازد.
۵ : سادهسازی کنید
بزرگترین چالش برای ما این است که همیشه قدرت ارادهمان را در بالاترین سطح نگه داریم. اما برای این کار باید اول زندگیتان را ساده کنید. اگر چیزی اهمیت ندارد از زندگیحذفش کنید. حتی اگر زمانی برای انجام کارهای دیگر دارید کارهای اضافی نکنید که تصمیمهای زیاد شما را برای کارهای مهم از پا درآورد. حتی کارهای کوچک و غیرضروری را تا حد ممکن حذف کنید. یادتان نرود شما نمیتوانید همزمان در زندگی به چندین رویا برسید. روی امور مهم تمرکز کنید. ذهنتان را از فعالیتهایی که اهمیت کمتری دارند خالی کنید.
به تعویق انداختن تصمیم گیریها یکی از رایج ترین پاسخ ها به خستگی تصمیم است. اگر احساس تحریکپذیری، فرسودگی یا ضعف میکنید، احتمالا دچار خستگی تصمیم شدهاید. همه تصمیمهای ریز و درشت روزانه را بررسی کنید و به حذف موارد غیرضروری بپردازید. با تغییر عادات و تعیین برنامه روزانه مناسب، میتوانید انرژی خود را برای تصمیمهای مهم، حفظ کنید.
منبع: نشریه تخصصی کابین، شماره 11، بهار 1404
لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را
با مدیریت سایت از طریق پست الکترونیکی؛
Email: mahdiyarahmadi@gmail.com
در میان گذارید.
+ نوشته شده در ۱۴۰۴/۰۴/۲۱ساعت 6:10  توسط مهدي ياراحمدي خراساني
|