گندم ملک ری
دکتر مهدی یاراحمدی خراسانی

«گندم ملک ری» در ادبیات شیعه حکایتی دارد تلخ و البته بسیار عبرت آموز. حضرت امام اباعبدالله الحسین علیه السلام روز هشتم محرم الحرام در دیدار با عمربن سعد فرمودند: «تو را چه می شود؟ خداوند جانت را در بسترت بگیرد و تو را در قیامت نیامرزد. به خدا سوگند! من می دانم که از گندم ملک ری نخواهی خورد.» این فرمایش حضرت ماجرای مفصل و قابل توجهی دارد. عمربن سعد ابی وقاص از افراد بسیار بد نام و خبیث تاریخ است. او در حالی که شأن و منزلت امام سوم شیعیان و نسبت خانوادگی ایشان با پیامبر اسلام(ص) را کاملاً می دانست اما به دلیل دنیا طلبی و زیاده روی و به طلب ملک ری یکی از عوامل مهم بزرگ ترین جنایت تاریخ بشریت گردید. او بی شرمانه اظهار می کرد: «من در لحظات حساسی از زندگی قرار گرفته ام و نمی دانم باید چه کنم، حکومتی که در اشتیاقش می سوزم و یا دستانم به خون حسین آلوده گردد؟ در حالی که می دانم کیفر این کار آتش است. حکومت ری به منزله نور چشمان من است و من در خود نمی بینم بتوانم از آن گذشت کنم.» او در برابر امام حسین (ع) هر بار بهانه ای می آورد. امام فرمودند: «آیا می خواهی با من مقاتله کنی؟» عذری آورد. یک بار گفت: «می‏‌ترسم خانه‏‌ام را خراب كنند!» امام(ع) فرمودند: «من خانه‌‏ات را می‌‏سازم.» ابن‌سعد گفت: «می‏‌ترسم اموال و املاكم را بگيرند!» ايشان گفتند: «من بهتر از آن را به تو خواهم داد، از اموالی كه در حجاز دارم.» عمر‌بن سعد گفت: «من در كوفه بر جان افراد خانواده‌‏ام از خشم ابن‌زياد بيمناكم و می‌‏ترسم آنها را از دم شمشير بگذراند.» حضرت هنگامی‌كه مشاهده كردند عمر‌بن سعد از تصميم خود باز نمی‏‌گردد، از جای برخاستند و در حالی‌كه آن جمله مشهور تاریخی می‏‌فرمودند: «تو را چه می‏‌شود؟ خداوند جانت را در بسترت بگيرد و تو را در قيامت نيامرزد. به خدا سوگند! من می‏‌دانم كه از گندم ری نخواهی خورد!» ابن سعد با تمسخر گفت: «جو ما را بس است.» این حکایت بسیاری از انسان های دنیا پرست و زیاده خواه است که برای شان هدف وسیله را توجیه می کند و برای رسیدن به آن چه طمع ورزیده اند، هوس کرده اند یا شهوت دارند چشم بر همه مبانی انسانی، اخلاقی و اسلامی می بندند و بعضاً جنایت های بسیار بزرگی را مرتکب می شوند. البته این مسائل در کمین همه انسان ها در ادوار مختلف تاریخ است. اگر آدمی نفس سرکش خود را کنترل نکند و به آن برای هر زیاده خواهی و خواسته نامشروعی فرصت و مهلت دهد استعداد عمر سعد شدن وجود خواهد داشت. مدیریت و مسئولیت در شریعت ما امانت است. پس ضرورت دارد این امانت به اهل آن سپرده شود آن چنان که در قرآن کریم این گونه آمده است: «ان الله یامرکم ان تودو الامانات الی اهلها» جای بسی تأسف و خسران است در جامعه اسلامی افرادی هستند که برای رسیدن به جایگاه ها و مناصب مدیریتی اخلاق را قربانی می کنند، اراجیف می گویند، به تعبیر عامیانه زیر آب این و آن را می زنند تا برای خود جایگاه و پایگاهی را آماده سازند. برخی از این ها ظاهر مسلمانی و ژست اخلاق نیز به خود می گیرند و رفتارشان را با واژه «فعالیت سیاسی» توجیه می کنند غافل از این که این گونه در صدر نشستن وبال انسان خواهد شد و سرعت و آسیب سقوط آن ها را چند برابر خواهد کرد. «گندم ملک ری» کنایه ای است برای همه حق نشناس ها و زیاده خواهان تاریخ که دامن مدیریت و مسئولیت را با بی اخلاقی و بی تقوایی آلوده می سازند و کاری را بر عهده می گیرند که یا صلاحیت آن را ندارند و یا متعلق به فرد دیگری است. پس خدا را در نظر بگیریم و حدود حق الله و حق الناس را رعایت کنیم که عمر دنیا کوتاه است و مواهب آن وبالی بر گردن انسان!

منبع: هفته نامه نخست، پنجشنبه 27 بهمن 1401، شماره 955

لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را

با مدیریت سایت از طریق پست الکترونیکی؛

Email: mahdiyarahmadi@gmail.com

در میان گذارید.

 صاحب امتياز و مدير مسئول: دکتر مهدی ياراحمدي خراساني


  Mahdi Yarahmadi