|
کلیاتی از مديريت ريسك... risk management هرچقدر احتمال وقوع آينده كمتر باشد ريسك بيشتر است مهدی یاراحمدی خراسانی
فهرست موضوعات l ضرورت مديريت ريسك risk management l تفاوت ريسك با عدم اطمينان uncertainty يا احتمال خسارت chance of loss l تفاوت ريسك خالص pure risk از ريسك برد و باخت speculative risk l هزينه اقتصادي ريسكهاي واقعي l شش گام اصلي در مديريت ريسك l نياز به مصالحه tradeoff در مديريت ريسك
نگاه پیشگیرانه به مدیریت ریسک
نقش عوامل خطر یا ریسک l نقش زمينه ساز براي وقوع حوادث و خسارات غير قابل جبران l نقش تسهيل كننده حوادث و وقاياي جبران ناپذير l نقش عامل اصلي و ايفاي نقش مخرب بطور مستقيم
نگاه مختصر و سیستمی l مديريت ريسك – قبل از وقوع l مديريت خطاي تصميم – بعد از وقوع
تعاریف l ريسك risk : – ريسك عبارت است از انحراف در پيشامدهاي ممكن آينده – هرچقدر احتمال وقوع آينده كمتر باشد ريسك بيشتر است – اگر تنها يك پيشامد ممكن باشد انحراف و ريسك صفر ميباشد – ريسك در كجا ؟ l در هرجائي كه آينده ناشناخته باشد l هر جا بيش از يك پيشامد احتمال وقوع دارد – از ديدگاه رياضي ريسك عبارت است : (برآورد مالي خسارات * احتمال وقوع = ريسك)
l مديريت ريسك : – فرآيند شناسائي ، ارزيابي و انجام اقدامات كنترلي و اصلاح ريسكهاي اتفاقي بالقوه اي است كه مشخصا پيشامدهاي ممكن آن خسارت يا عدم تغيير در وضع موجود مي باشد – Defining, Assessment, Control and Treatment of outcomes to decisions
l عدم اطمينان – عدم قطعيت يا uncertainty : – عدم اطمينان شكي است كه شخص در ارتباط با توانائي خويش براي پيش بيني تعدادي از پيشامدهاي ممكني كه اتفاق مي افتند دارد – عدم اطمينان خودآگاهي شخص از ريسك در شرايط معين مي باشد
l واكنش نسبت به عدم قطعيت ، شرايط ريسك : – ميزان واكنش افراد نسبت به شرايط به عوامل مختلف بستگي علاوه بر مشخصه هاي فردي مدير تصميم گير ريسك : l احتمال شكست يا موفقيت l ميزان فايده يا ضرر حاصله l توان مالي شركت يا فرد در شرايط شكست يا موفقيت
l واكنش نسبت به عدم قطعيت ، شرايط ريسك : – مشخصه هاي فردي موثر بر ريسك : l در بيشتر مطالعات مردان ريسك پذيرتر از زنها هستند l وجود سابقه حضور در فعاليت توام با ريسك ، با افزايش ريسك پذيري همراه است l تصميمات گروهي از ريسك پذيري بالاتري برخورداراست l افراد نسبت به ريسك مالي حساستر از ريسك اجتماعي هستند
l واكنش نسبت به عدم قطعيت ، شرايط ريسك : – مشخصه هاي سازماني موثر بر ريسك : l تاريخچه تكاملي شركت l شخصيت ها و تجربه مديريت فعلي l طبيعت و ميزان دارائيهاي شركت l طبيعت فعاليتهاي شركت l ميزان هم راستائي (يا تعارض) در اهداف و ترجيحات سهامداران ، موسسان و مديران شركت
l تفاوت ريسك واقعي با ريسك سوداگرانه يا برد و باخت : – ريسك واقعي : l ريسك واقعي زماني است كه احتمال ضرر وجود دارد ولي احتمال سود وجود ندارد ريسك واقعي هميشه ناخوشايند و توام با استرس است l مثل اينكه مالك ماشين در معرض تصادف است و زيان ولي اگر تصادف نكند سود در يافت نمي كند – ريسك سوداگرانه يا برد و باخت : l در ريسك سوداگرانه هم احتمال برد و هم باخت وجود دارد l ريسك سوداگرانه بالقوه داراي جنبه جذابيت مي باشد l مثل عقد قرار داد با يك شركت جديد التاسيس يا اجراي يك فرايند تبليغاتي
ضرورت های مدیریت ریسک l شرايط موجود : 1. در تمامِي اقدامات سازماني ، امكان تصميم گيري متعدد است 2. شرايط تصميم گيري در زمانها و مكانهاي مختلف ، متفاوت است 3. عواقب تصميم گيري در شرايط مختلف متفاوت است 4. وقايع آينده عمدتا غير قابل پيش بيني و عدم قطعيت قاعده عام است uncertainty 5. درجه پيچيدگي سازمانها و ميزان تعامل آنها با محيط ، با ميزان توجه به مديريت ريسك ارتباط مستقيم دارد 6. هميشه مي توان با اعمال مديريت علمي و تحليل ريسك احتمال ضرر و زيان به شركت را به حداقل رساند
اهداف مدیریت ریسک
اهداف مديريت ريسك قبل خسارت صرفه جوئي سطح قابل قبولي ازنگراني و اضطراب بعد از خسارت بقاء ثبات عايدات ادامه فعاليت ادامه رشد
اهداف مدیریت سازمان ها
نمونه هائی از پیامدها l احتمال وقوع آتش سوزي در انبار و بحث بيمه آتش سوزي l احتمال وقوع تصادف ماشين حمل دارو و بيمه حوادث l احتمال و ميزان آسيب اقتصادي وارده از تصادف كاميون حمل دارو و ميزان حق بيمه پرداختي l احتمال عدم موفقيت محصولات يك شركت و عقد قرارداد توزيع محصولات شركت l احتمال جبران غرامت وميزان آن با اخراج يك كارمند خاطي l احتمال نشت گازهاي آلوده كننده شيميائي در محيط كارخانه و عوارض انساني آن و بيمه درماني كاركنان l احتمال خراب شدن سيستم كامپيوتري frame main در شركت و خريد دستگاه حمايتي l و... مديريت ريسك شركت را قادر مي سازد كه به نحو بهتري ريسكهاي متداول در فعاليتهاي روزمره را مديريت نموده و با خيالي آسوده از خسارات تصادفي ، بطور جامعتر و موثرتر فعاليتهاي روزمره خود را ادامه دهد . مديريت ريسك ما را قادر ميسازد كه به نتايج قابل قبول با حداقل هزينه نايل گرديم
عوارض عدم قطعیت بدون اعمال مدیریت ریسک l عدم سرمايه گذاري بعلت احتمال زيان – در مورد ريسك هاي واقعي بعلت عدم جذابيت احتمال عدم سرمايه گذاري افزايش مي يابد l محدود سازي بعضي از فعاليتهاي جاري l ايجاد استرس و فشار جسمي رواني ناشي از ترس و نگراني l بي نظمي در استفاده از منابع بصورت انباشت بيمورد بعضي از كالاها يا منابع ، افزايش قيمت تمام شده بعضي از كالاها l توسعه بيش از حد در صنايع با اطمينان بالاتر ، در نتيحه عقب افتادگي در صنايع با ريسك و عقب ماندگي كلي برنامه هاي توسعه – اين پديده خود آفت رشد و سبب عقب ماندگي تدريجي صنايع مطمئن موجود براي صاحبان صنايع مي گردد
احتمال یا probability l احتمال عيني يا objective probability – به احتمالي اطلاق ميشود كه در شرايط واقعي و براساس تحليل دقيق شرايط موجود براورد ميگردد – مثال تعداد حادثه در سالهاي قبل و تحليل آنها – در محاسبه واقعي به روند استهلاك دستگاهها و افزايش نرخ تصادف و هم چنين تدابير مديريتي نگهداري بايد دقت كرد
l احتمال ذهني يا subjective probability – به احتمالي اطلاق ميشود كه در شرايط مجازي برآورد ميگردد – مثال نرخ تصادفات در جاده طبق آمار كشوري و در نتيجه تخمين احتمال وقوع حادثه براي وسايط نقليه سيستم
شش گام اصلی در فرآیند مدیریت ریسک
Ú بقاء بد نبال يك خسارت فاجعه آميز Ú در آمد با ثبات هزينه هاي كم در بلند مدت و آرامش خاطر كوتاه مدت
Ú احتمال يا شانس خسارت Ú اثر خسارت بر شركت Ú توانائي شناسائي خساراتي كه واقعا اتفاق خواهند افتاد
Ú اجتناب از ريسك Ú كاهش احتمال وقوع خسارات و درصورت وقوع جلوگيري از توسعه آن Ú انتقال خسارات به طرف ديگر مثل سازمان بيمه گر Ú نگهداري و يا تحمل خسارت (مديريت خود بيمه گري)
اهداف یادگیری مدیریت ریسک l مديريت ريسك بعنوان يك وظيفه مديريتي l سازماندهي مديريت ريسك l ارتباط بين مديريت ريسك با ساير وظايف سازماني
فعالیت های اصلی مدیریت ریسک از دیدگاه فایول l فعاليتهاي فني – امور توليدي l فعاليتهاي بازرگاني – فعاليتهاي خريد ، فروش و مبادله l فعاليتهاي مالي – استفاده بهينه از منابع l فعاليتهاي ايمني – حفاظت از اموال و نيروي انساني l فعاليتهاي حسابداري – خريد سهام ، صورت مالي l فعاليتهاي مديريتي – شامل اجزاي مديريت عمومي از ديدگاه فايول فعاليتهاي ايمني همان مديريت ريسك مي باشد كه شامل حفاظت در مقابل دزدي ،آتش سوزي ، بلاياي طبيعي و موارد مشابه ميگردد و امروزه در سطح وسيعتر بكار مي رود
نکته l شركتي كه بر مبناي مديريت ريسك اداره ميشود بايد بيانيه مشخصي را تدوين نمايد
بیانیه مدیریت ریسک در شرکت l بيان اهداف كلي مديريت ريسك l تعريف وظايف و اختيارات l هماهنگي منطقي در كنترل ريسك بر مبناي استاندارد در بخشهاي مختلف شركت l مشخص نمودن و بهبود بخشيدن به كانالهاي ارتباطي و سيستم اطلاعاتي l تسهيل تغيير و تحول در شركت
مزایای بیانیه مدیریت ریسک در شرکت l مبنائي براي ارزيابي مسئوليت مديريت ريسك l آگاه سازي مديريت ارشد از حجم خسارات بالقوه در شركت و آگاهي از پيچيدگي تصميمات l تبيين موقعيت بخش مديريت ريسك در ساختار سازماني شركت
مديريت ريسك با همه وظايف مديريت ارتباط دارد l حسابداري l مالي l نيروي l انساني l مهندسي l حفظ و نگهداري l توليد l بازاريابي
نگرش نوين n حسابداري با كنترل هزينه و بررسي صورتحسابها سبب كاهش تقلب و كلاهبرداري مي شود n حسابداري از طريق حسابهاي دارائي ريسك اموال را شناسائي مي كند n حسابداري از طريق تخصيص منابع براي مديريت ريسك زمينه هماهنگي لازم براي مديريت جامع ريسك رافراهم ميكند n مديريت نامناسب در نگهداري حساب شركت مي تواند آسيب جدي اقتصادي به شركت وارد نمايد n مديريت ريسك معمولا گزارشات خود را به معاون مالي شركت ارائه ميكند . بهمين جهت در بعضي از سازمانها مديريت ريسك بخشي از معاونت امور مالي است n در تصميم گيريهاي كلان شركت براي خريد تجهيزات گرانقيمت ، مدير مالي نقش مهمي ايفاء ميكند n مديريت مالي با استفاده از اطلاعات مربوط به حسابداري ، آثار انحراف با اهداف را تجزيه و تحليل نموده و در اختيار مديريت ارشد قرار ميدهد n مديريت مالي مسئوليت وثيقه گذاري را در جريان استقراض شركت عهده دار است n ساختار توليد محصول يا خدمت ميتواند به كاركنان آسيب جسمي يا رواني ايجاد نمايد n فرآيند خدمات توليدي يا عرضه خدمات توزيعي ميتواند به نگهداري اموال آسيب وارد كند n توليد ، نگهداري يا عرضه غلط در خيلي از محصولات بويژه اقلام مصرفي خوردني يا آشاميدني (علي الخصوص دارو و لوازم پزشكي ) ميتواند در جامعه مصرف كننده ايجاد آسيب نموده و بدين ترتيب ادعاي حقوقي بدنبال داشته باشد n خسارتهاي اين واحد مشابه بخش توليد مي باشد n فرآيند سرمايش نامناسب ميتواند مواد غذائي يا داروها و اقلام بيولوژيكال را با مشكل جدي مواجه سازد n وظيفه اصلي بازاريابي ، خلق ريسكهاي موجد خسارت ، شناسائي آنها و طراحي اقدامات كنترل مي باشد n استفاده از كالاي معيوب و يا تبليغ نامناسب مي تواند ضرر و زيان جدي به شركت وارد سازد n تبليغ غلط و ايجاد آسيب به جامعه ميتواند دعاوي حقوقي بدنبال داشته باشد n بخش بازاريابي ، ازمديريت بر فرآيند قيمت گذاري ،اعطاي تسهيلات و يا جوايز و ...... بر موفقيت شركت تاثير گذار است n اجراي مزاياي كاركنان يكي از مسائل بغرنج مي باشد بطوريكه در خيلي از سازمانها اين بخش را به مديريت ريسك تفويض نموده و يا اينكه مديريت منابع انساني عملا نقش مديريت ريسك را عهده دار ميشود n حفاظت ، ايمني و بيمه نيروي انساني يكي از مسائل عمده در مديريت سازمانها مي باشد n نگهداري ، ارزشيابي ارتقاء و يا برخورد با كاركنان خاطي يكي از مسائل بحران ساز در مديريت شركت هاست n مهمترين ركن ريسك در مديريت منابع انساني است
لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را با مدیریت سایت از طریق پست الکترونیکی؛ Email: mahdiyarahmadi@gmail.com در میان گذارید.
+ نوشته شده در ۱۳۸۷/۰۵/۱۲ساعت 18:41 توسط مهدي ياراحمدي خراساني
|
|
درباره مدیریار  "مديريار"جامع ترين پايگاه دیجیتال فارسي با رويكرد علمي، پژوهشي، اطلاع رساني، خبري و تحليلي در زمينۀ دانش مديريت و علوم وابسته است. پایگاه جامع مديريت با توكل به خداوند متعال و همت و تلاش مضاعف برآن است از جوار بارگاه منور و ملكوتي امام مهربان حضرت رضا(ع) در زمينه توليد علم و جنبش نرم افزاري جديدترين مقالات، تحقيقات، نظريه ها، خلاصه کتب و فناوري هاي مديريت را ارائه دهد. توجه ویژه به آموزه های مدیریت اسلامی و شیوه ی اداره جوامع توسط امامان معصوم علیهم السلام رویکرد اساسی این پایگاه است. همچنین پژوهشکده ی مجازی مطالعات تخصصی علوم انسانی و علوم مهندسی مدیریار با بهره مندی از عناصر علمی مجرب ارائه دهنده ی خدمات مشاوره ای، علمی، آموزشی و پژوهشی می باشد. پایگاه جامع modiryar.com دست تمامي مديران، اساتيد، صاحب نظران، انديشمندان و دانشجويان عرصه ي مديريت را در راستاي تحقق اهداف خود به گرمي مي فشارد و خود را ملتزم به رعايت قوانين جمهوري اسلامي ايران مي داند.
|
